فصل پنجم – آموزش و اشتغال

تعداد بازدید : 1566
تاریخ انتشار : ۱۳۹۳/۱۲/۱۱
مبحث اول
كارآموز و مراكز كارآموزى

1 – مراكز كارآموزى

ماده 107 – در اجراى اهداف قانون اساسى و به منظور اشتغال مولد و مستمر جويندگان كار و نيز بالا بردن دانش فنى كارگران، وزارت كار و امور اجتماعى مكلف است امكانات آموزشى لازم را فراهم سازد.
تبصره- وزارتخانه ها و ازمانهاى ذينفع موظف به همكاريهاى لازم با وزارت كار و امور اجتماعى مى باشند.

ماده 108 – وزارت كار و امور اجتماعى موظف است برحسب نياز و با توجه به استقرار نوع صنعت موجود در نقاط مختلف كشور براى ايجاد و توسعه مراكز كارآموزى ذيل در سطوح مختلف مهارت اقدام نمايد:

الف – مراكز كارآموزى پايه براى آموزش كارگران و كارجويان غير ماهر

ب ـ مراكز كارآموزى تكميل مهارت و تخصصهاى موردى براى بازآموزى، ارتقاء مهارت و تعليم تخصصهاى پيشرفته به كارگــران و كارجويــان نيمه مــاهر، مــاهر و مربيان آموزش حرفه اى.

ج – مراكز تربيت مربى براى آموزش مربيان مراكز كار آموزى

د – مراكز كارآموزى خاص معلولين و جانبازان با همكارى وزارتخانه ها و سازمانهاى ذيربط (مانند وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكى، بنياد شهيد، بنياد جانبازان و ...)

ماده 109 – مراكز آموزش مذكور در ماده 108 اين قانون از نظر مالى و ادارى  با رعايت قانون محاسبات عمومى به طور مستقل زير نظر وزارت كار و امور اجتماعى اداره خواهند شد.

ماده 110 – واحدهاى صنعتى، توليدى و خدماتى به منظور مشاركت در امر آموزش كارگر ماهر و نيمه ماهر مورد نياز خويش مكلفند نسبت به ايجاد مراكز كارآموزى جوار كارگاه و يا بين كارگاهى، همكاريهاى لازم  را با وزارت كار و امور اجتماعى بعمل آورند.

تبصره 1 – وزارت كار و امور اجتماعى، استانداردها و جزوات مربوط به امر آموزش در مراكز كارآموزى جوار كارگاه و بين كارگاهى را تهيه و در مورد تعليم و تأمين مربيان مراكز مزبور اقدام مى نمايد.

تبصره 2 – دستورالعملها و مقررات مربوط به ايجاد مراكز كارآموزى جوار كارگاه و بين كارگاهى برحسب مورد به پيشنهاد وزير كار و امور اجتماعى به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد.

ماده 111- علاوه بر تشكيل مراكز كارآموزى توسط وزارت كار و امور اجتماعى، آموزشگاه فنى و حرفه اى آزاد نيز به منظور آموزش صنعت يا حرفه معين، به وسيله اشخاص حقيقى يا حقوقى، با كسب پروانه از وزارت كار و امور اجتماعى تأسيس مى شود.

تبصره – آئين نامه مربوط به تشخيص صلاحيت فنى و مؤسسات كارآموزى آزاد و صلاحيت مسئول و مربيان و نيز نحوه نظارت وزارت كار و امور اجتماعى براين موسسات با پيشنهاد وزير كار و امور اجتماعى به تصويب هيات وزيران خواهد رسيد.

2 – كارآموز و قرارداد كارآموزى

ماده 112 – از لحاظ مقررات اين قانون، كارآموز به افراد ذيل اطلاق می شود:

الف – كسانى كه فقط براى فراگرفتن حرفه خاص، بازآموزى يا ارتقاء مهارت براى مدت معين در مراكز كارآموزى و يا آموزشگاههاى آزاد آموزش مى بينند.

ب – افرادى كه به موجب قرارداد كارآموزى به منظور فراگرفتن حرفه اى خاص، براى مدت معين كه زايد بر سه سال نباشد، در كارگاهى معين به كارآموزى توأم با كار اشتغال دارند، مشروط برآنكه سن آنها از 15 سال كمتر نبوده و از 18 سال تمام بيشتر نباشد.

تبصره 1 – كارآموزان بند الف ممكن است كارگرانى باشند كه مطابق توافق كتبى منعقده با كارفرما به مراكز كارآموزى معرفى مى شوند و يا داوطلبانى باشند كه شاغل نيستند و رأساً به مراكز كارآموزى مراجعه مى نمايند.
تبصره 2 – دستورالعملهاى مربوط به شرايط پذيرش، حقوق و تكاليف دوره كارآموزى داوطلبان مذكور در بند (ب ) با پيشنهاد شورايعالى كار، به تصويب وزير كار و امور اجتماعى می رسد.

ماده 113 – كارگران شاغلى كه مطابق تبصره يك ماده 112 براى كارآموزى در يكى از مراكز كارآموزى پذيرفته مى شوند، از حقوق زير برخوردار خواهند بود:

الف – رابطه استخدامى كارگر در مدت كارآموزى قطع نمی شود و اين مدت از هر لحاظ جزء سوابق كارگر محسوب مى شود.

ب – مزد كارگر در مدت كارآموزى از مزد ثابت و يا مزد مبنا كمتر نخواهد بود.

ج – مزاياى غير نقدى، كمكها و فوق العاده هائيكه براى جبران هزينه زندگى و مسئوليتهاى خانوادگى به كارگر پرداخت مى شود در دوره كارآموزى كماكان پرداخت خواهد شد.

چنانچه كارفرما قبل از پايان مدت، بدون دليل موجه مانع ادامه كارآموزى شود و از اين طريق خسارتى به كارگر وارد گردد، كارگر مى تواند به مراجع حل اختلاف مندرج در اين قانون مراجعه و مطالبه خسارت نمايد.

ماده 114 – كارگرى كه مطابق تبصره (1) ماده 112 براى كارآموزى در يكى از مراكز كارآموزى پذيرفته مى شود مكلف است:

الف – تا پايان مدت مقرر به كارآموزى بپردازد و به طور منظم در برنامه هاى كارآموزى شركت نموده و مقررات و آئين نامه هاى واحد آموزشى را مراعات نمايد و دروه كارآموزى را با موفقيت به پايان برساند.

ب – پس از طى دوره كارآموزى، حداقل دو برابر مدت كارآموزى در همان كارگاه به كار اشتغال ورزد.

تبصره – در صورتيكه كارآموز پس از اتمام كارآموزى حاضر به ادامه كار در كارگاه نباشد، كارفرما مى تواند براى مطالبه خسارت مندرج در قرارداد كارآموزى به مراجع حل اختلاف موضوع اين قانون مراجعه و تقاضاى دريافت خسارت نمايد.

ماده 115 – كارآموزان مذكور در بند (ب) ماده 112، تابع مقررات مربوط به كارگران نوجوان مذكور در مواد 79 الى 84 اين قانون خواهند بود ولى ساعت كار آنان از شش ساعت در روز تجاوز نخواهد كرد.

ماده 116 – قرارداد كارآموزى علاوه بر مشخصات طرفين بايد حاوى مطالب ذيل باشد:

الف – تعهدات طرفين
ب – سن كارآموز
ج – مزد كارآموز
د – محل كارآموزى
ه – حرفه يا شغلى كه طبق استاندارد مصوب، تعليم داده خواهد شد
و – شرايط فسخ قرارداد (در صورت لزوم)
ز – هر نوع شرط ديگرى كه طرفين در حدود مقررات قانونى ذكر آنرا در قرارداد لازم بدانند.

ماده 117 – كارآموزى توأم با كار نوجوانان تا سن 18 سال تمام (موضوع ماده 80 اين قانون) در صورتى كه مجاز است از حدود توانائى آنان خارج نبوده و براى سلامت و رشد جسمى و روحى آنان مضر نباشد.

ماده 118 – مراكز كارآموزى موظفند براى آموزش كار آموز، وسايل و تجهيزات كافى را مطابق استانداردهاى آموزشى وزارت كار و امور اجتماعى در دسترسى وى قرار دهند و به طور منظم و كامل، حرفه مورد نظر را به او بياموزند. همچنين مراكز مذكور بايد براى تامين سلامت و ايمنى كارآموز در محيط كارآموزى امكانات لازم را فراهم آورند.

 

مبحث دوم
اشتغال

ماده 119 – وزارت كار و امور اجتماعى موظف است نسبت به ايجاد مراكز خدمات اشتغال در سراسر كشور اقدام نمايد. مراكز خدمات مذكور موظفند تا ضمن شناسائى در زمينه هاى ايجاد كار و برنامه ريزى براى فرصت هاى اشتغال نسبت به ثبت نام و معرفى بيكاران به مراكز كارآموزى (در صورت نياز به آموزش) و يا معرفى به مراكز توليدى، صنعتى، كشاورزى و خدماتى اقدام نمايند.

تبصره 1 – مراكز خدمات اشتغال در مراكز استانها موظف به ايجاد دفترى تحت عنوان دفتر برنامه ريزى و حمايت از اشتغال معلولين خواهند بود و كليه موسسات مذكور در اين ماده موظف به همكارى با دفاتر مزبور مى باشند.

تبصره 2 – دولت موظف است تا در ايجاد شركتهاى تعاونى (توليدى، كشاورى، صنعتى و توزيعى)، معلولين را از طريق اعطاى وامهاى قرض الحسنه دراز مدت و آموزشهاى لازم و برقرارى تسهيلات انجام كار و حمايت از توليد يا خدمات آنان مورد حمايت قرار داده و نسبت به رفع موانع معمارى در كليه مراكز موضوع اين ماده و تبصره ها كه معلولين در آنها حضور مى يابند اقدام نمايد.

تبصره 3 – وزارت كار و امور اجتماعى مكلف است تا آئين نامه هاى لازم را در جهت برقرارى تسهيلات رفاهى مورد نياز معلولين شاغل در مراكز انجام كار با نظرخواهى از جامعه معلولين ايران و سازمان بهزيستى كشور تهيه و به تصويب وزير كار و امور اجتماعى برساند.

 

مبحث سوم
اشتغال اتباع بيگانه

ماده 120 – اتباع بيگانه نمى توانند در ايران مشغول به كار شوند مگر آنكه اولاً داراى رواديد ورود با حق كار مشخص بوده و ثانياً مطابق قوانين و آئين نامه هاى مربوطه، پروانه كار دريافت دارند.

تبصره – اتباع بيگانه ذيل مشمول مقررات ماده 120 نمى باشند:

الف – اتباع بيگانه اى كه منحصراً در خدمت مأموريتهاى ديپلماتيك و كنسولى هستند با تأييد وزارت امور خارجه.
ب – كاركنان و كارشناسان سازمان ملل متحد و سازمانهاى وابسته به آنها با تأييد وزارت امور خارجه.

ج – خبرنگاران خبرگزاريها و مطبوعات خارجى به شرط معامله متقابل و تاييد وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى.

ماده 121 – وزارت كار و امور اجتماعى با رعايت شرايط ذيل در مورد صدور رواديد با حق كار مشخص براى اتباع بيگانه موافقت و پروانه كار صادر خواهد كرد:

الف – مطابق اطلاعات موجود در وزارت كار و امور اجتماعى در ميان اتباع ايرانى آماده به كار افراد داوطلب واجد تحصيلات و تخصص مشابه وجود نداشته باشد.

ب – تبعه بيگانه داراى اطلاعات و تخصص كافى براى اشتغال به كار مورد نظر باشد.

ج - از تخصص تبعه بيگانه براى آموزش و جايگزينى بعدى افراد ايرانى استفاده شود.

تبصره – احراز شرايط مندرج در اين ماده با هيأت فنى اشتغال است. ضوابط مربوط به تعداد اعضاء و شرايط انتخاب آنها و نحوه تشكيل جلسات هيأت، به موجب آئين نامه اى خواهد بود كه با پيشنهاد وزارت كار و امور اجتماعى به تصويب هيأت وزيران مى رسد.

ماده 122 – وزارت كار و امور اجتماعى مى تواند نسبت به صدور، تمديد و تجديد پروانه كار افراد ذيل اقدام نمايد:

الف ـ تبعه بيگانه اى كه حداثل ده سال مداوم در ايران اقامت داشته باشد.

ب – تبعه بيگانه اى كه داراى همسر ايرانى باشد.

ج – مهاجرين كشورهاى بيگانه خصوصاً كشورهاى اسلامى و پناهندگان سياسى به شرط داشتن كارت معتبر مهاجرت و يا پناهندگى و پس از موافقت كتبى وزارتخانه هاى كشور و امور خارجه.

ماده 123 – وزارت كار و امور اجتماعى مى تواند در صورت ضرورت و يا به عنوان معامله متقابل اتباع بعضى از دول و يا افراد بدون تابعيت را (مشروط برآنكه وضعيت آنان ارادى نباشد) پس از تأييد وزارت امور خارجه و تصويب هيات وزيران از پرداخت حق صدور، حق تمديد و يا حق تجديد پروانه كار معاف نمايد.

ماده 124 – پروانه كار با رعايت مواد اين قانون حداكثر براى مدت يك سال صادر يا تمديد و يا تجديد مى شود.

ماده 125 – در مواردى كه به هر عنوان رابطه استخدامى تبعه بيگانه با كارفرما قطع مى شود كارفرما مكلف است ظرف پانزده روز، مراتب را به وزارت كار و امور اجتماعى اعلام كند. تبعه بيگانه نيز مكلف است. ظرف پانزده  روز پروانه كار خود را در برابر اخذ رسيد، به وزارت كار و امور اجتماعى تسليم نمايد. وزارت كار و امور اجتماعى در صورت لزوم اخراج تبعه بيگانه را از مراجع ذيصلاح درخواست مى كند.

ماده 126 – در مواردى كه مصلحت صنايع كشور اشتغال فورى تبعه بيگانه را به طور استثنايى ايجاب كند، وزير مربوطه مراتب را به وزارت كار و امور اجتماعى اعلام می نمايد و با موافقت وزير كار و امور اجتماعى براى تبعه بيگانه، پروانه كار موقت بدون رعايت تشريفات مربوط به صدور رواديد با حق كار مشخص، صادر خواهد شد.

تبصره – مدت اعتبار پروانه كار موقت حداكثر سه ماه است و تمديد آن مستلزم تاييد هيأت فنى اشتغال اتباع بيگانه خواهد بود.

ماده 127 – شرايط استخدامى كارشناسان و متخصصين فنى بيگانه مورد نياز دولت با در نظر گرفتن تابعيت و مدت خدمت و ميزان مزد آنها و با توجه به نيروى كارشناس داخلى، پس از بررسى و اعلام نظر وزارت كار و امور اجتماعى و سازمان امور ادارى و استخدامى كشور، با تصويب مجلس شوراى اسلامى خواهد بود. پروانه كار جهت استخدام كارشناسان خارجى، در هر مورد پس از تصويب مجلس شوراى اسلامى از طرف وزارت كار و امور اجتماعى صادر خواهد شد.

ماده 128 – كارفرمايان مكلفند قبل از اقدام به عقد هرگونه قراردادى كه موجب استخدام كارشناسان بيگانه مى شود، نظر وزارت كار و امور اجتماعى را در مورد امكان اجازه اشتغال تبعه بيگانه استعلام نمايند.

ماده 129 – آئين نامه هاى اجرايى مربوط به اشتغال اتباع بيگانه از جمله نحوه صدور، تمديد، تجديد و لغو پروانه كار و نيز شرايط انتخاب اعضاء هيأت فنى اشتغال اتباع بيگانه مذكور در ماده 121 اين قانون، با پيشنهاد وزير كار و امور اجتماعى به تصويب هيأت وزيران خواهد رسيد.
منبع :
ارسال نظر
نام :
ایمیل :
متن نظر :
ارسال نظر
نظرات کاربران
میزان اهمیت
ایمیل
توضیحات
ارسال